เห็นคนดื่มน้ำแร่กันบ่อยๆ บางคนดื่มทุกวัน บางคนดื่มเฉพาะเวลาออกกำลังกาย สงสัยว่าน้ำแร่ต่างจากน้ำเปล่าธรรมดายังไง มีประโยชน์จริงหรือเป็นแค่กลยุทธ์ทางการตลาด ราคาแพงกว่าคุ้มค่าหรือไม่ วันนี้มาดูกันว่าน้ำแร่คืออะไร มีแร่ธาตุอะไรบ้าง มีประโยชน์อย่างไร และใครควรดื่ม
น้ำแร่คืออะไร
น้ำแร่หรือ Mineral Water คือน้ำที่มีแร่ธาตุธรรมชาติละลายอยู่ในปริมาณที่เหมาะสม โดยทั่วไปได้มาจากน้ำบาดาลหรือน้ำพุธรรมชาติที่ไหลผ่านชั้นหินและดิน ทำให้แร่ธาตุต่างๆ ละลายลงมา แร่ธาตุสำคัญที่พบในน้ำแร่ได้แก่ แคลเซียม แมกนีเซียม โพแทสเซียม โซเดียม และไบคาร์บอเนต ปริมาณและชนิดของแร่ธาตุแตกต่างกันไปตามแหล่งน้ำ
น้ำแร่ต่างจากน้ำเปล่าธรรมดาตรงที่มีแร่ธาตุเพิ่มเติม ส่วนน้ำเปล่าอาจผ่านกระบวนกรองและทำให้บริสุทธิ์จนแร่ธาตุหายไปเกือบหมด น้ำแร่บางยี่ห้อเติมแร่ธาตุเข้าไปภายหลัง บางยี่ห้อได้มาจากธรรมชาติโดยตรง ควรอ่านฉลากดูว่ามาจากแหล่งไหนและมีแร่ธาตุอะไรบ้าง
แร่ธาตุสำคัญในน้ำแร่และประโยชน์
แคลเซียม สำคัญต่อกระดูกและฟัน ช่วยให้กระดูกแข็งแรงและป้องกันโรคกระดูกพรุน ช่วยในการหดตัวของกล้ามเนื้อและส่งสัญญาณประสาท ผู้ใหญ่ต้องการแคลเซียมประมาณ 1000-1200 มิลลิกรัมต่อวัน น้ำแร่ช่วยเสริมได้บางส่วน แมกนีเซียม ช่วยในระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ทำให้นอนหลับดีขึ้นและลดความเครียด ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิต สำคัญต่อการทำงานของหัวใจและการสร้างพลังงาน ผู้ใหญ่ต้องการประมาณ 300-400 มิลลิกรัมต่อวัน
โพแทสเซียม ช่วยควบคุมความดันโลหิตและลดความเสี่ยงโรคหัวใจ ช่วยในการทำงานของกล้ามเนื้อและป้องกันตะคริว สำคัญต่อระบบประสาทและสมดุลของน้ำในร่างกาย ผู้ใหญ่ต้องการประมาณ 3000-3400 มิลลิกรัมต่อวัน โซเดียม ช่วยควบคุมสมดุลของน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย สำคัญต่อการส่งสัญญาณประสาทและการหดตัวของกล้ามเนื้อ แต่ไม่ควรได้มากเกินไปเพราะอาจทำให้ความดันโลหิตสูง ไบคาร์บอเนต ช่วยปรับสมดุลกรด-ด่างในร่างกาย ช่วยระบบย่อยอาหารและลดอาการจุกเสียด
ประโยชน์ของน้ำแร่ต่อร่างกาย
ช่วยเติมน้ำและแร่ธาตุ โดยเฉพาะหลังออกกำลังกายหรือเหงื่อออกมาก ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ น้ำแร่ช่วยเติมเต็มได้เร็วกว่าน้ำเปล่า บำรุงกระดูกและฟัน แคลเซียมและแมกนีเซียมในน้ำแร่ช่วยให้กระดูกและฟันแข็งแรง ลดความเสี่ยงโรคกระดูกพรุนในผู้สูงอายุ ช่วยระบบย่อยอาหาร แร่ธาตุบางชนิดช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบย่อยอาหาร ลดอาการท้องผูกและจุกเสียด ควบคุมความดันโลหิต โพแทสเซียมและแมกนีเซียมช่วยลดความดันโลหิตและลดความเสี่ยงโรคหัวใจ
ลดความเครียดและช่วยให้นอนหลับดี แมกนีเซียมมีผลต่อระบบประสาทและช่วยผ่อนคลาย ทำให้นอนหลับดีขึ้น เพิ่มพลังงานและลดอาการเหนื่อยล้า แร่ธาตุช่วยในการสร้างพลังงานและการทำงานของเซลล์ ทำให้รู้สึกมีแรงและไม่เหนื่อยง่าย ช่วยผิวพรรณ น้ำแร่ช่วยให้ผิวชุ่มชื้นและแร่ธาตุบางชนิดช่วยบำรุงผิวจากภายใน ลดอาการตะคริวกล้ามเนื้อ โพแทสเซียมและแมกนีเซียมช่วยป้องกันตะคริว โดยเฉพาะคนที่ออกกำลังกายหนักหรือเหงื่อออกมาก
ใครควรดื่มน้ำแร่
คนที่ออกกำลังกายบ่อยหรือหนัก เหงื่อออกมากทำให้สูญเสียเกลือแร่ น้ำแร่ช่วยเติมเต็มได้เร็วและดีกว่าน้ำเปล่า ผู้สูงอายุ ต้องการแคลเซียมและแมกนีเซียมมากขึ้นเพื่อรักษากระดูกให้แข็งแรง น้ำแร่เป็นแหล่งเสริมที่ดี คนที่มีปัญหาความดันโลหิตสูง น้ำแร่ที่มีโพแทสเซียมและแมกนีเซียมสูงช่วยควบคุมความดัน แต่ควรเลือกที่โซเดียมต่ำ คนที่มีปัญหาระบบย่อยอาหาร น้ำแร่ช่วยกระตุ้นระบบย่อยและลดอาการท้องผูก
คนที่เครียดหรือนอนไม่หลับ แมกนีเซียมช่วยผ่อนคลายและนอนหลับดีขึ้น คนที่อยู่ในสภาพอากาศร้อนหรือทำงานหนัก เหงื่อออกมากต้องเติมน้ำและเกลือแร่บ่อยๆ หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร ต้องการแคลเซียมและแร่ธาตุอื่นๆ มากขึ้น น้ำแร่ช่วยเสริมได้
ควรดื่มน้ำแร่เท่าไหร่
ไม่จำเป็นต้องดื่มน้ำแร่ทั้งหมดทุกวัน ดื่มสลับกับน้ำเปล่าธรรมดาได้ ผู้ใหญ่ควรดื่มน้ำรวมประมาณ 2-3 ลิตรต่อวัน อาจเป็นน้ำแร่ 1-2 ขวด ส่วนที่เหลือเป็นน้ำเปล่าหรือน้ำจากอาหาร ถ้าออกกำลังกายหนักหรือเหงื่อออกมากอาจดื่มน้ำแร่มากขึ้นเพื่อเติมเกลือแร่ แต่ไม่ควรดื่มมากเกินไปเพราะอาจได้โซเดียมหรือแร่ธาตุบางชนิดมากเกินไป โดยเฉพาะคนที่มีปัญหาไต ควรปรึกษาแพทย์ก่อนดื่มน้ำแร่เป็นประจำ
ข้อควรระวังในการดื่มน้ำแร่
เลือกน้ำแร่ที่เหมาะกับสุขภาพ ถ้ามีความดันโลหิตสูงเลือกที่โซเดียมต่ำและโพแทสเซียมสูง ถ้ามีปัญหาไตควรปรึกษาแพทย์ก่อน อ่านฉลากให้ดี ดูว่ามีแร่ธาตุอะไรบ้างและปริมาณเท่าไหร่ บางยี่ห้อมีโซเดียมสูงไม่เหมาะกับบางคน ราคาแพงกว่าน้ำเปล่า ถ้างบจำกัดดื่มน้ำเปล่าก็ได้ประโยชน์ดี แค่เพิ่มอาหารที่มีแร่ธาตุ ไม่ใช่ยารักษาโรค น้ำแร่ช่วยเสริมแร่ธาตุแต่ไม่ใช่ยารักษาโรค ถ้ามีปัญหาสุขภาพต้องพบแพทย์
อาจทำให้ฟันผุได้ถ้ามีรสชาติ น้ำแร่รสธรรมชาติไม่มีปัญหา แต่ถ้าเติมน้ำตาลหรือกรดอาจทำให้ฟันผุ ควรเลือกแบบไม่มีรสชาติ ขวดพลาสติกส่งผลต่อสิ่งแวดล้อม ถ้าห่วงสิ่งแวดล้อมอาจดื่มน้ำเปล่าจากเครื่องกรองที่บ้านแทน หรือเลือกขวดแก้วหรือบรรจุภัณฑ์รีไซเคิล
ทางเลือกอื่นนอกจากน้ำแร่
น้ำเปล่าธรรมดาก็ดีพอ ดื่มน้ำเปล่าจากเครื่องกรองที่บ้านและกินอาหารที่มีแร่ธาตุครบก็ได้ประโยชน์เท่ากัน ถูกกว่าและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม อาหารที่มีแร่ธาตุสูง นม ผัก ผลไม้ ถั่ว เมล็ดธัญพืช ปลา และเนื้อสัตว์ล้วนมีแร่ธาตุครบถ้วน กินอาหารหลากหลายก็ได้แร่ธาตุเพียงพอ เครื่องดื่มเกลือแร่สำหรับกีฬา ถ้าออกกำลังกายหนักมากอาจเลือกเครื่องดื่มกีฬาที่มีเกลือแร่และน้ำตาลเพื่อพลังงาน น้ำมะพร้าว มีเกลือแร่ธรรมชาติโดยเฉพาะโพแทสเซียม ช่วยเติมน้ำและเกลือแร่ได้ดี
น้ำแร่คือน้ำที่มีแร่ธาตุธรรมชาติละลายอยู่ ได้มาจากน้ำบาดาลหรือน้ำพุที่ไหลผ่านชั้นหินและดิน แร่ธาตุสำคัญมีแคลเซียม แมกนีเซียม โพแทสเซียม โซเดียม และไบคาร์บอเนต แต่ละชนิดมีประโยชน์ต่อกระดูก กล้ามเนื้อ ระบบประสาท ความดันโลหิต และระบบย่อยอาหาร ประโยชน์ของน้ำแร่คือช่วยเติมน้ำและแร่ธาตุ บำรุงกระดูกฟัน ช่วยย่อยอาหาร ควบคุมความดัน ลดความเครียด เพิ่มพลังงาน ช่วยผิวพรรณ และลดตะคริว ใครควรดื่มคือคนออกกำลังกาย ผู้สูงอายุ คนความดันสูง คนปัญหาย่อยอาหาร คนเครียด คนอยู่อากาศร้อน และหญิงตั้งครรภ์ ควรดื่มประมาณ 1-2 ขวดต่อวันสลับกับน้ำเปล่า รวมน้ำทั้งหมด 2-3 ลิตร ข้อควรระวังคือเลือกให้เหมาะกับสุขภาพ อ่านฉลาก ราคาแพงกว่า ไม่ใช่ยารักษาโรค ระวังฟันผุถ้ามีรสชาติ และกังวลสิ่งแวดล้อม ทางเลือกอื่นมีน้ำเปล่าธรรมดา อาหารที่มีแร่ธาตุ เครื่องดื่มกีฬา และน้ำมะพร้าว น้ำแร่เป็นทางเลือกดีสำหรับเสริมแร่ธาตุ แต่ไม่จำเป็นต้องดื่มทุกวัน กินอาหารครบและดื่มน้ำเปล่าเพียงพอก็ได้ประโยชน์ดีแล้ว
